Uw geld beschermen bij een echtscheiding: een handleiding
Keytrade Bank
keytradebank.be
07 september 2019
7 minuten te lezen
Een scheiding brengt stress en verdriet met zich mee. Te midden van alle spanningen en emoties zijn er ook financiële zekerheden weg. Zal mijn inkomen volstaan? Wat met die lening voor de zonnepanelen op ons dak? Wat met onze gezamenlijke beleggingen?
Zelfs als het financiële aspect vandaag de minste van uw zorgen is, zal het in de toekomst ongetwijfeld weer belangrijk voor u worden. Het kan een groot verschil maken als u vandaag al voorzorgen neemt om uw vermogen te beschermen. Dat zal blijken als u later bijvoorbeeld beslist om een nieuwe lening aan te gaan, een wagen te kopen of elders een nieuwe toekomst begint. Het beschermen van uw vermogen tijdens een scheiding is relatief eenvoudiger dan het opnieuw op te bouwen na een scheiding.
Een stappenplan:
Stap 1: Onderhandel en communiceer met een open vizier
Als u zich bij de gesprekken over wie wat krijgt niet inhalig maar eerder genereus opstelt, is de kans groter dat ook uw ex-partner minder moeilijk zal doen. Dat kan uiteindelijk voor beide partijen flink wat geld besparen. Als beide partners het onderste uit de kan willen, kan dat nefast worden voor alle twee - zowel financieel als psychologisch.
Het is ook best mogelijk dat u vanuit puur zakelijk oogpunt met wat minder geld tevreden zal moeten zijn. Maar misschien krijgt u er een grote dosis gemoedsrust voor in de plaats. En dat is beslist ook veel waard.
Voelt u aan dat een open gesprek weinig slaagkans heeft? Stel dan voor om samen één advocaat, bemiddelaar of scheidingsplanner in te schakelen. Dat kost sowieso al een stuk minder dan allebei een advocaat te nemen.
Stap 2: Verzamel alle puzzelstukjes en maak een doorlichting
Om een volledig overzicht te hebben op uw persoonlijke en gezamenlijke financiële situatie, neemt u er best alle ‘papierwerk’ bij. Rekeninguittreksels, loonfiches, belastingbrieven, pensioendocumenten, aktes, enzovoort. Eenmaal alles netjes verzameld, stelt u zichzelf best deze 4 vragen:
- Wat hebben we samen (en apart)?
- Wat verdien ik?
- Welke schulden hebben we samen (en apart)?
- In welk stelsel zijn we gehuwd?
De 2 meest gangbare huwelijksvermogensstelsels
1. Het wettelijk stelsel
Hierbij zijn er 3 vermogens: uw vermogen, dat van uw ex-partner en het gemeenschappelijk vermogen. Elke echtgenoot behoudt onder meer wat hij of zij:
- bezat vóór het huwelijk
- erfde of kreeg
- kocht met eigen geld (dat hij/zij voor het huwelijk bezat of erfde/kreeg tijdens het huwelijk)
Tot het gemeenschappelijk vermogen behoren:
- de goederen die u met uw ex-partner tijdens het huwelijk samen aankocht
- beroepsinkomsten
- opbrengsten van gemeenschappelijke goederen
- opbrengsten van eigen goederen (huurgeld, intresten)
De schulden worden op een gelijkaardige manier onderverdeeld: er zijn persoonlijke schulden van elk van de echtgenoten en gemeenschappelijke schulden (ook als u een gemeenschappelijke lening heeft, dan gelden bij een scheiding nog steeds individuele verplichtingen om de lening te terug te betalen).
Bij een scheiding mag elke echtgenoot de eigen goederen behouden terwijl de gemeenschappelijke verdeeld moeten worden. Daarbij bestaat een vermoeden ten voordele van het gemeenschappelijke vermogen. Dit betekent dat de echtgenoot die beweert dat een bepaald goed (beleggingen, een oldtimer, een schilderij...) tot zijn eigen vermogen behoort, dat ook moet bewijzen. Uiteraard is het bij een huwelijk onder dit stelsel niet evident om elk ‘draadje’ uit de financiële wirwar los te knopen. Of zoals een Nederlands cabaretduo ooit zong: “Cd van jou, cd van mij. Cd van ons allebei, maar gekregen van mijn moeder, van míjn moeder dus van mij.”
Komen jullie overeen (bijvoorbeeld met een oplegsom voor wie meer waardevolle goederen krijgt), dan is een verdeling relatief eenvoudig. Is er geen overeenkomst dan zijn er andere pistes mogelijk zoals de tussenkomst van een rechter of zelfs een openbare verkoop van de gemeenschappelijke goederen.
2. Stelsel met scheiding van goederen
In het stelsel van de scheiding van goederen zijn er 2 vermogens: het eigen vermogen van de ene echtgenoot en het eigen vermogen van de andere echtgenoot. Er bestaat geen gemeenschappelijk vermogen. Elke echtgenoot blijft eigenaar en beheerder van zijn goederen en van zijn inkomsten. De goederen die de echtgenoten samen aankopen, behoren hen toe in onverdeeldheid. Elke echtgenoot blijft ook instaan voor zijn eigen schulden, behalve dan voor de normale huishoudelijke schulden.
In een stelsel van scheiding van goederen liggen de zaken dan ook een stuk eenvoudiger. De onverdeelde goederen moeten verdeeld worden en meestal gebeuren er bepaalde verrekeningen. Ofwel zijn de echtgenoten het met elkaar eens dat een van hen de onverdeelde goederen overneemt - degene die overneemt betaalt een prijs aan de andere. Ofwel worden de goederen verkocht, wat dikwijls openbaar gebeurt.
Stap 3: Maak een budget
Alle schaalvoordelen die samenwonende stellen hebben, zowel qua woonlasten, verzekeringen als boodschappen, vallen weg als u alleen gaat wonen. Daarom maakt u best een budget, of ten minste een inschatting van uw financiële toekomst op korte en lange termijn. Hoeveel zet u eventueel opzij voor juridische hulp? Hoe zal uw uitgavenpatroon er uitzien? Wat is essentieel, en wat is bijkomstig? Zal u voldoende inkomen hebben? Wat zijn de fiscale consequenties van uw scheiding? Enzovoort.
Terwijl u aan de ene kant wellicht meer kosten zal hebben, is het ook mogelijk dat er ook nieuwe ‘bronnen van inkomsten’ kunnen zijn. Als u uit elkaar gaat, kan het zijn dat u recht krijgt op toeslagen of fiscale voordelen indien u alleenstaand blijft. Bij een scheiding heeft de ene ex-partner bovendien soms recht op alimentatie of ‘onderhoudsgeld’. Volgens de wet moeten beide ouders bijdragen aan de kosten van opvoeding, opleiding en huisvesting van hun kinderen. In dit geval spreken we van kinderalimentatie. Daarnaast bestaat er ook partneralimentatie. Dat betekent dat de minst kapitaalkrachtige partner onderhoudsgeld ontvangt van zijn of haar ex. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn wanneer er een grote kloof is tussen de inkomens van beide partners.
Behalve een budget opstellen voor korte en lange termijn, analyseert u best ook spaarreserve. Als u er alleen voor staat, is het nuttig om een groter stootkussen aan te leggen. Controleer ook welke consequenties de scheiding op uw pensioen kan hebben, bijvoorbeeld via MyPension. Hetzelfde geldt voor uw beleggingsprofiel en de risico’s die u wenst te nemen. In afwachting van meer financiële zekerheid, zou het bijvoorbeeld nuttig kunnen zijn om tijdelijk wat defensiever te beleggen.
Stap 4: Knoop doorhakken over de gezinswoning
Als de woning onderdeel uitmaakt van het gezamenlijk vermogen, stel u zichzelf best de vraag of u het zichzelf kan permitteren om het te onderhouden. Indien niet, overweeg dan om het te verkopen. Op die manier kan er geld vrijkomen voor een nieuwe start.
Grosso modo zijn er 4 mogelijkheden:
- De woning verkopen
- De woning behouden in onverdeeldheid (of eventueel verhuren)
- Een van de echtgenoten koopt zich in
- De woning schenken
Als een van de echtgenoten het huis in afwachting van verkoop blijft bewonen, kom dan overeen hoe de lasten gedragen worden.
SOS: de bankrekening leeggehaald
Nog niet helemaal bekomen van de emotionele oplawaai, en u stelt vast dat uw echtgeno(o)t(e) de gezamenlijke rekeningen plunderde. Wat nu? In het beste geval zijn de bedoelingen goed. Uw ex-partner wil het geld in bewaring nemen om te voorkomen dat u er minder goede bedoelingen mee heeft. Het wederzijds vertrouwen is misschien helemaal weg en u ex-partner kiest het zekere voor het onzekere. Maar wat als de intenties minder positief zijn? Bij het wettelijk stelsel (zie boven) zijn echtgenoten op voet van gelijkheid bevoegd om hun gemeenschappelijk vermogen te besturen. Elke echtgenoot kan zonder medeweten of toestemming van de andere echtgenoot geld afhalen of overschrijven zonder verantwoording te moeten afleggen.
Het probleem is natuurlijk als een echtgenoot gisteren de gezamenlijke rekening leeghaalde en vandaag de dagvaarding voor de echtscheiding laat afleveren. Voor de latere vereffening en verdeling van het gemeenschappelijk vermogen is immers de datum van dagvaarding of neerlegging van het verzoekschrift bepalend voor alle verrekeningen.
Gelukkig kan u verhinderen dat het geld definitief verdwijnt. Hoewel beide echtgenoten de gezamenlijke rekeningen mogen leeghalen, moeten ze het gemeenschappelijk vermogen altijd besturen in het belang van het gezin.
Indien de ene echtgenoot alle rekeningen leegmaakt, is dat wellicht niet in het belang van het gezin. In dat geval zal deze echtgenoot moeten aantonen dat het geld werd aangewend in het gezinsbelang.
Sparen en beleggen voor de gezamenlijke kinderen: wat nu?
Gescheiden en toch sparen of beleggen voor de gezamenlijke kinderen? Dat is mooi. Maar is het ook praktisch haalbaar? Zeker.
- Willen jullie beleggen voor de kinderen? Dan is periodiek beleggen een interessante optie. Dit kan al vanaf 25 euro per jaar. Het volstaat het om elk een KEYPLAN aan te maken en het kind aan te duiden als begunstigde. Nadat u elk een KEYPLAN aanmaakte, klikt u op uw ‘KEYPLAN wijzigen’ en deelt u ons de naam van het kind mee, de geboortedatum, en de transferdatum vanaf wanneer u het KEYPLAN aan hem/haar wilt overdragen. De begunstigde moet op de einddatum minstens 18 jaar zijn.
- Willen jullie sparen voor de kinderen? Dan volstaat het om elk apart een rekening te openen ten gunste van het kind.
Andere artikels die u mogelijk interesseren
Staatsbon, spaarrekening of termijnrekening: wat kiest u?
Fiscaal voordelig bijklussen: wat mag en wat niet (meer)?
Wie is wie bij Keytrade Bank? Wie hebt u aan de lijn?
Wie is wie: op bezoek bij IT
Lenen voor een energiebesparende renovatie: welke mogelijkheden?
Beter een studentenkamer kopen dan huren?
House flipping: is het sop de kolen waard?
Beleggen in dividendaandelen: waarop letten?
Maandelijkse video 2024
Checklist: zonder geldzorgen op reis
Ik ga op reis en ik neem mee … Tips voor een voordelige vakantie
Beleggen in voetbalaandelen: valt er wat te scoren?
Basisrente en getrouwheidspremie: wat zegt uw spaargedrag?
(Klein)kinderen helpen bij de aankoop van een woning: welke mogelijkheden?
Waarom een hoog dividendrendement een vergiftigd geschenk kan zijn
12 vragen en antwoorden over de zorgvolmacht
Spaarrekeningen vergelijken: waar zet u uw geld op in?
3 manieren om te beleggen als u weinig tijd heeft
Is het tijd om opnieuw in Chinese aandelen te beleggen?
Europa is niet langer het zieke broertje!
Hoe kiest u een beleggingsfonds voor uw kind?
Veilig online bankieren: hoe beschermt u uw financiën?
Online bankrekening openen: wat houdt u nog tegen?
Het verschil tussen kapitalisatie of distributie voor fondsen of trackers
Terug naar ultralage rente? Waarschijnlijk niet …
Waarom de S&P 500 (g)een probleem heeft
Robotica: van sciencefiction naar science
Vastgoedaandelen: klaar voor een comeback?
Zo herkent u beleggingsfraude
Zijn geldmarktfondsen een interessante belegging?
Is binnenkomen in de BEL20 wel zo prettig?
Is dit hét moment om in obligaties te beleggen?
Records op de beurzen: wat te doen bij hoogtevrees?
Al eens aan beleggen gedacht voor uw kinderen?
Lenen voor een tweede woning: wat zijn uw opties?
Is het nog wel de Magnificent Seven? Of nu eerder 2 Unlimited?
Hoe beleggen in ruimtevaart?
Hoeveel kunt u lenen voor een woning?
Moet u belasting op spaargeld en beleggingen betalen?
Hoe uw smartphone beschermen tegen hackers?
Maandelijkse video 2023
Werken aan uw pensioen kan u beter vroeg dan laat doen
5 mythes over duurzaam beleggen
Kleine aandelen, grote kansen?
6 redenen waarom het ook nog in 2024 loont om zonnepanelen te installeren
Hoe beïnvloeden verkiezingen de beurs?
8 vragen en antwoorden over holdings
Een beleggingsportefeuille schenken met voorbehoud van vruchtgebruik
Gouden tijden? Waarom (niet) beleggen in goud
Een woning kopen om te verhuren: een slimme investering?
Nigeria: een nieuwe hotspot voor avontuurlijke beleggers?
Vrijstelling van roerende voorheffing op dividenden
Terugblik op 2023
Obligaties boven aandelen in 2024?
Beleggen in groeilanden: zijn beleggingsfondsen een slimmere koop dan trackers?
Weinig inspanningen, beter rendement? Zo werkt hangmatbeleggen
Shorten: wat is het en hoe werkt het?
10 basisregels voor succes op de beurs
De voor- en nadelen van contactloos betalen
Goed positiespel is belangrijk!
Zo helpt u phishers werkloos te worden
Welke sectoren overwegen na de laatste renteverhoging?
Padel vindt in Keytrade Bank een nieuwe dubbelpartner
Wat is een tracker en hoe kiest u de juiste?
8 tijdloze regels voor beleggers
Beleggen in biodiversiteit: kan Wall Street de jungle redden?
Vergeet niet uw digitale nalatenschap te regelen
Belegger, hou de emoties onder controle!
Hoe natuurrampen de economie en markten beïnvloeden
Geldzaken regelen in een nieuw samengesteld gezin: een stappenplan
Maak een impact met uw Keyprivate
U kan uw kind niet onterven: feit of fabel?
Nieuwe voordelen voor wie een gezinswoning koopt
Hoeveel diversificatie is voldoende voor uw portefeuille?
Van KIID naar KID: nieuwe regels, betere beleggingsbeslissingen
Welke beleggingskansen liggen op de weg naar slimme mobiliteit?
Wat is het verschil tussen een tracker en een fonds?
Vergeet uw EPC niet bij uw kredietaanvraag
“De tegenwind zou in de tweede helft van 2023 moeten afnemen”
“Op de beurs zal er nog meer kaf van het koren gescheiden worden”
2022: 840 000EUR aan bonus (en een hogere rente op uw spaarrekening)
6 zaken die u moet weten over uw kredietkaart bij Keytrade Bank
Maandelijkse video 2022
Ook zin in een prachtige Keytrade Bank Nature Trail?
Museum of Circular Economy: what’s next?
Een recessie…en toch stijgen de beurzen?!
Vastgoed kopen met uw aanvullend pensioen (ook al bent u nog niet op pensioen)
Wie is wie bij Keytrade Bank? De wereld van Data
Mag het wat minder kosten? Jazeker!
Hoe schenken of nalaten aan een goed doel?
Zo dicht mogelijk bij alle werknemers! Who’s who: Human Resources
Amerikaanse beursrush en Reddit-beleggers verleiden ook Belgische traders
Ook zin in een prachtige Keytrade Bank Nature Trail?
Hoe komt u de ESG-score van een bedrijf te weten?
Het ABC van ESG
Corona of niet: waarom groen beleggen even relevant blijft
Impact investing: duurzaam beleggen met ’n extraatje
Duurzaam beleggen: wat, waarom en hoe?
Dit weet de fiscus over uw geld
Beleggen in dividendaandelen: waarop letten?
Maandelijkse video 2021
Geen groepsverzekering? Dit zijn de alternatieven
Mag het wat meer van wat minder zijn?
Welke beleggingsstijl en welke regio’s gedijen bij een nieuwe rentestijging?
Welke aandelen schitteren bij een nieuwe rentestijging?
Oost, west, cohousing best?
Baby op komst? Zorg dat u er ook financieel klaar voor bent
Het halo-effect: waarom we aandelen van Buffett, Bezos en Musk kopen
Waarom beleggen voor uw kind een goed idee is
Timing is everything: hoe het juiste instapmoment kiezen?
Technologie behoedt belegger tegen waan van de dag
Zo houdt u hackers weg van uw zuurverdiende centen
Uw kleinkinderen betrekken bij uw vermogensplanning: 8 vragen en antwoorden
Waarom (niet) beleggen in microcaps?
Hoe veilig is contactloos betalen?
Kopen of huren? Zo gebruikt u de price-to-rent ratio
Mijn beleggingen in balans brengen: hoe doe ik dat?
De perfide beurs
Is cash straks uitgeteld?
Tweedehands koopje online gespot? Toch even lezen
Wiskunde op de beurs
De handigste financiële apps (én ze zijn gratis)
Belegt u met die tracker op een wereldindex wel echt wereldwijd?
Aandelenbeleggers kijken verder dan de sombere economische cijfers
7 beleggingsthema’s voor 2029 (waarop u nu al voorsprong kunt nemen)
Tien basisregels voor levenslang succes op de beurs
Dipje voor de wereldeconomie lijkt van voorbijgaande aard!
Naar een nieuwe eindejaarsrally op de beurzen?
Coronablog Geert Van Herck: Paniek bereikt extreme niveaus … zoveelste episode
7 mythes over beleggen
Per seconde grijzer? Denk nu al aan uw pensioen
Nieuw samengesteld gezin: gemeenschappelijke spaarpot of elk apart?
EHBO voor uw (financiële) administratie
Schenken vs erven: wat is fiscaal het meest interessant?
Een bod uitbrengen op vastgoed: waarop letten?
Nog geen einde aan de Amerikaanse hegemonie!
Zijn trackers de nieuwste zeepbel op de financiële markten?
Wordt de MSCI Emerging Markets-index “the next big thing”?